Dat onderzoekt de Haagse StichtingZ door bijeenkomsten te organiseren waarbij wetenschappers, kunstenaars en musici elkaar ontmoeten, inspireren en scherp houden. Aanstaande zondag gaat het over Het ontbrekende deeltje.

Even een stukje uit de uitnodiging:

“Natuurkundigen beschikken van oudsher over grote verbeeldingskracht. Zij praten over dimensies die niemand kan denken, zij denken in een werkelijkheid die niemand nog kan waarnemen,…”

“Kunstenaars proberen wat ze willen tonen tastbaar te maken met een directe, fysieke, intuïtieve aanpak die resulteert in concrete kunstwerken. ….”

“Kan een wetenschappelijke vondst je de werkelijkheid met nieuwe ogen laten zien?”

Voor documentair fotografen zeer interessante invalshoeken lijkt me, omdat die ook worstelen met de vraag hoe ze de werkelijkheid in beeld kunnen brengen. Johan Nieuwenhuize en Sieko Kloosterhuis geven ook lezingen.

Vanaf 15.00 uur zondagmiddag in Den Haag. Download hier de flyer.

Zeven kanten van de Nederlandse fotografie worden belicht in zeven lezingen, georganiseerd door het Nederlands Fotomuseum en NRC Handelsblad. Kosten: 210 euro. Paul Kouwenberg (fotograaf en schrijver) gaat achterhalen of het dat waard is. Bekijk hieronder het programma:

1. Geschiedenis van de Nederlandse fotografie
Flip Bool, lector fotografie AKV/St. Joost en verantwoordelijk voor de collectie-aankopen van het Nederlands Fotomuseum, vertelt over de geschiedenis van de Nederlandse fotografie. Een eerste verkenning.

2. De stad
Vanaf het begin van de fotografie is de stad het werkterrein voor veel fotografen. Anneke van Veen, curator fotografie bij het Stadsarchief Amsterdam, laat zien op welke manieren fotografen de stad hebben verbeeld: van Jacob Olie tot Frank van der Salm.

3. Reclamefoto’s, de verbeelding verbeeldt
Pim Milo, publicist en voormalig directeur Saatchi & Saatchi, praat u bij over de ontwikkelingen in de reclamefotografie, van analoge fotografie met handretouche en –montage tot de digitale manipulatie.

4. Foto’s verzamelen
Willem Diepraam, verzamelaar, taxateur fotografie en voorheen fotograaf, duidt de fotografiemarkt. Steeds meer mensen verzamelen foto’s. Wordt de fotografie steeds meer onderdeel van de kunstmarkt? Hoe ontwikkelen de prijzen zich en hoe speel je daar als (beginnend) verzamelaar op in?

5. Er is meer dan kunst
Hans Aarsman, voorheen fotograaf en bekend om zijn beschouwingen over fotografie praat u bij over gebruiksfotografie, het grootste deel van het totale fotoaanbod. Wat is de betekenis van dit soort fotografie, zeker nu zij zelfs is doorgedrongen tot de collectie van het Stedelijk Museum in Amsterdam?

6. Razende reporters
Met de opmars van het internet en de beeldcultuur, de komst van de burgerjournalist en de economische crisis is de fotojournalistiek volop in beweging. Verdwijnt er een belangrijke vorm van fotografie of liggen er nieuwe kansen? Frits Gierstberg is hoofd tentoonstellingen bij het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam.

7. Fotoboeken
Frido Troost, directeur Instituut voor Concrete Materie in Haarlem en voormalig docent fotografie aan de Rietveld Academie, vertelt u alles over fotoboeken. Het fotoboek is hét middel voor de fotograaf om zijn werk te presenteren. Tevens voer voor verzamelaars.

Zijn er eigenlijk al e-fotoboeken? (Of is de techniek nog niet zo ver?) Dan kan je misschien net als schrijver Leon de Winter je eigen e-boeken verkopen. Dat doet hij via zijn eigen site. Ook boeken van een aantal collega-schrijvers wil hij aanbieden. Misschien is dit de nieuwe variant op print-on-demand? De Winter doet dit om uitgevers en boekhandels te vermijden.

Zo zijn er nog meer manieren om die tussenschakels te vermijden. Op de Vijzelgracht in Amsterdam kan je plankruimte huren voor je eigen uitgegeven boek. 25 euro voor een stapel van 25 centimeter. Kijk op jeboekindewinkel.nl

Of toch maar gewoon via een uitgever? Misschien geeft dit alles wel voer voor wat discussies in de wandelgangen voor aankomend weekend: het weekend van het fotoboek in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam.

Hoe gaat het met de Crisis!? In november hadden we een grote bijeenkomst met overheden om over het plan om de gevolgen van de crisis gezamenlijk in kaart te brengen. Hier wordt verder aan gewerkt. Inmiddels is Flos Wildschut (freelance curator) benoemd tot mede-coördinator van het plan. Zij kent behalve de fotografiewereld ook de wereld van de overheden goed. Half februari hebben we een werkplan met planning. Ondertussen hebben een aantal gemeenten en provinciën positief gereageerd. Daarover meer in februari. Ondertussen wat voer ter inspiratie:

Op 1 februari gaat de film Win/Win van Jaap van Heusden in première bij het Internationale Film Festival Rotterdam (IFFR):

‘Een jonge werknemer bij een grote investeringsbank verandert tijdens de kredietcrisis in de nieuwe ster van de dealing room. Terwijl de speelse trader almaar wint, dreigt hij de grip op zijn leven te verliezen…’

WIN/WIN (trailer) from WIN WIN on Vimeo.

vertoningen:
Pathé 5 ma 01 feb 19:15
Pathé 5 wo 03 feb 13:15
Cinerama 5 za 06 feb 12:00

Een andere inspiratiebron volgt half februari, een interview met econoom Arnold Heertje over de Crisis!

Een tijdje geleden publiceerde ik iets over fotoboeken en haalde daarbij Wil van Iersel aan die in 2007 elke week een fotoboek publiceerde: Every Week a New Book. In 2008 heeft het Nederlands Fotomuseum de boeken geëxposeerd en aangekocht. Nu, begin 2010, zijn een aantal boeken digitaal openbaar! Kijken.

Van Iersel heeft daarna niet stilgezeten. Het fenomeen print-on-demand bleef hem fascineren en hij kwam zo bij ABC terecht. ABC is opgericht door een paar fotografen/kunstenaars begin december die veel met Print on demand boeken werken en graag een groter publiek willen bereiken.

Zijn argument om dat te doen is meer aandacht te geven aan bijzondere boeken. Blurb heeft bijvoorbeeld een internetwinkel met een paar duizend boeken, daar verdwijnen alle speciale exemplaren in de hoeveelheid. Van Iersel werd uitgenodigd door Joachim Schmidt, de bedenker van dit alles, om mee te doen.

Je kunt je aanmelden of voorgedragen worden, er wordt dan gestemd over de kwaliteit van de boekmaker/fotograaf. En zoals het hoort in een collectief telt de stem van de meerderheid. Het doel is om het platform te zijn met een grote groep boekenmakers die op een originele manier met print-on-demand om gaan.

Is dat niet synoniem dan? Nee, niet bij de Zilveren Camera die gisteren werd uitgereikt in het Fotomuseum Den Haag. De documentaire is hier een andere categorie dan het fotoverhaal, de prijs die dit jaar voor het eerst werd uitgereikt.

Zo won Jeroen Hofman met zijn oefenterreinen in de categorie binnenland documentair.

Jeroen Toirkens met Tiniteqilaaq/Groenland in de categorie buitenland documentair.

En Emilie Hudig met Hodgkin de categorie fotoverhaal van het jaar.

En wat is het verschil tussen deze drie series? (Nee, ik ga niet de hele discussie van ‘wat is documentair?’ oprakelen, maar wel een paar vragen stellen over de categorisering die de Zilveren Camera hanteert.)

Zijn de series die Hofman en Toirkens maakten geen fotoverhalen? Misschien die van Hofman niet, dat is meer een opsomming van oefenterreinen, daar moet je als kijker misschien een verhaal van maken. Toirkens inzending lijkt me wel een beeldverhaal; het verhaal van een plek en zijn bewoners in Groenland.

Zijn deze series wel documentair? Is het maken van foto’s van verschillende oefenterreinen of op een bepaalde plek in de wereld of van jezelf tijdens een ziekte niet meer een reportage? Of heb je voor een reportage meer een nieuwsaanleiding nodig? En is dat het verschil met de categorie binnenlands nieuws (serie) die meer opgehangen zijn aan een nieuwsmoment?

En hoe zit het met Hudig? Is een persoonlijke reportage meer een verhaal dan een verhaal van Groenland? Of zou haar verhaal ook een documentaire kunnen zijn? Het grotere geheel over de ziekte Hodgkin vertellen aan de hand van een individuele belevenis? Haar verhaal is minder journalistiek, dat wel, meer persoonlijk. Zou dat dan het criterium zijn geweest?

Of ligt het gewoon aan de fotografen zelf: konden zij winnen in de categorie waarvoor zij instuurden en bepaalden zij daarmee of hun serie een reportage was, een documentaire of een fotoverhaal? Ik denk het.

Wat mij betreft zouden ze alle drie kunnen opgaan voor de Documentaire Fotoprijs (eind mei/begin juni). Misschien moet het de prijs voor het documentaire fotoverhaal heten. Ook weer opgelost.

Voor de lezers die hierop willen reageren: stuur een mail: akuiper@fondsbkvb.nl

27/01/10 update

Hoi Annelies,

Voor je het weet kom je inderdaad weer in zo’n definitie-toestand terecht,
zoals je zelf ook al schrijft.

Die terminologie in de categorieën van de Zilveren Camera is wat verouderd,
denk ik. Het bestuur, waarvan ik deel uitmaak, gaat kijken naar het al dan
niet handhaven en toevoegen van categorieën en ook naar de naamgeving. We
zijn bezig de prijzen Zilveren Camera, Fotoverhaal van het Jaar en
Canon-prijs voor jong talent een hedendaags karakter te geven. Niet meer
zwaar leunend op krantenjournalistiek, wel fotografen stimuleren die het lot
in eigen hand nemen. We proberen te vernieuwen zonder de kwaliteiten van het
bestaande overboord te kieperen. Dat kost tijd en vermoedelijk ziet de
prijzenregen er volgend jaar er al weer anders uit.

We spraken elkaar vorig jaar al eens over de overlapping tussen ons idee van
Fotoverhaal van het jaar – waarbij in de beoordeling de nadruk is komen te
liggen op de kwaliteit waarmee fotografie is gebruikt in een productie – en
de prijs die jullie nu voorbereiden. En dan zitten die al dan niet
documentaire categorieën van de Zilveren Camera er ook nog tussen. Wellicht
toch de moeite waard om nog eens te kijken of er iets gezamenlijks te
organiseren valt? Zou ik in elk geval wel blij van worden.

Vriendelijke groeten,
Edie Peters

De tentoonstelling Quickscan#1 werd afgelopen zaterdag geopend onder enorme belangstelling van fotografen, organisatoren en liefhebbers. Het leek wel op de opening van het museum zelf in 2007. Eén van de 25 fotografen is Kim Bouvy die vrijdag het boek bij haar tentoonstelling presenteert: Fantoom stad/Phantom City, a photo novel.

Bouvy plaatst hierin een ander beeld van het naoorlogse Rotterdam, tegenover het beeld dat vanuit bijvoorbeeld de ‘city branding’ steeds maar weer naar voren wordt geschoven: de skyline en haar grootstedelijke imago. Haar alternatieve architectuurfotografie laat zien dat Rotterdam worstelt met haar geschiedenis, zich steeds opnieuw wil uitvinden en niet in staat lijkt een leefbare ruimte te scheppen voor haar bewoners.

Voor het boek combineerde Bouvy haar eigen fotowerken van de stad met beelden die zij de laatste zeven jaar verzamelde uit boeken, kranten, promotiebrochures, stadsgidsen, webpagina’s, ansichtkaarten en archieffoto’s. De beelden worden omvat met eigen teksten en fragmenten uit romans, historische publicaties, nieuwsberichten, beleidsnota’s en reclamecampagnes. Deze mix van woorden en beelden is als de stad zelf. Meer over het boek is te lezen bij uitgeverij P&K onder het kopje fonds. (Kijk dan ook op de homepage: er worden ook fotografen gevraagd).

Booklaunch / presentatie Frits Gierstberg / vrijdag 22 januari / CBK Nieuwe Binnenweg 75 Rotterdam / 17.30 uur (totale programma: CBK)

Tijdens het Weekend van het Fotoboek (6 en 7 februari) zal Bouvy aanwezig zijn om haar boeken te signeren (precieze dag en tijd is nog onbekend, houdt u hiervoor de website in de gaten).

Een weeshuis in Haïti is geen weeshuis meer, althans niet in fysieke vorm. Door de aardbeving is het gebouw ingestort. In plaats van geld te doneren op giro 555 waarbij steeds maar weer de vraag rijst of het geld goed wordt besteed, kan je nu concreet helpen. De 13 kinderen onder leiding van de Nederlandse Lia van de Donk hebben een nieuwe ruimte nodig. En… je kan er ook nog een mooie print aan overhouden.

Een groot aantal fotografen biedt de komende weken via een online fotoveiling, georganiseerd door photoq, werk aan waarvan de opbrengst bestemd is voor de wederopbouw.

Fotografen die aan de veiling willen bijdragen met werk moeten een jpg-bestand (800 pixels breed is voldoende) mailen naar: veiling@photoq.nl In de mail geeft de fotograaf aan: titel, minimale startprijs, formaat van de afdruk, papiersoort, eventueel andere relevante aspecten. Als de foto wordt verkocht, zorgt de fotograaf voor spoedige levering aan de koper. De betalingen komen binnen op de ING-rekening van de stichting PhotoQ, die zorgdraagt voor de betaling aan het weeshuis van Van de Donk.

Om de kwaliteit van het aanbod te waarborgen zal een kleine redactiecomissie de foto’s beoordelen voor ze aan de veiling worden toegevoegd. Vanaf vandaag zullen de eerste foto’s online staan en dat aantal groeit in de dagen daarna. De veiling sluit op zondag 21 februari om 22 uur.

Aanvulling 13.00 uur: Piet den Blanken (mede-initiatiefnemer, Diana Blok, Geert van Kesteren, Roger Cremers hebben al beeld ter beschikking gesteld).

Fw:9 “Off The Wall” wordt afgesloten met een publicatie aanstaande woensdag gepresenteerd worden tijdens de finissage van ‘Concrete Dreams’ in Foam.

“Off The Wall” richtte zich een jaar lang op verhalen van eigenwijze, onafhankelijke fotografen die via persoonlijke onderwerpen hun kritische houding ten aanzien van de hedendaagse, westerse maatschappij tonen en lieten zien dat ook het individuele een universele betekenis heeft,” aldus de website van Fw:.

De eerste tentoonstelling in februari vorig jaar was van Jaap Scheeren en Babette Kleijn in de Balie, de tweede van Paulien Oltheten en Raymond Taudin Chabot en de laatste van Elian Somers en Dieuwertje Komen.

De makers zochten naar nieuwe strategieën om hun verhalen te vertellen, te presenteren en te verspreiden. Hierbij werden dwarsverbanden met beeldend kunstenaars, filmmakers, schrijvers en andere fotografen actief opgezocht. Misschien dat er bij de finissage duidelijk wordt of er inderdaad nieuwe strategieën zijn ontwikkeld en of de dwarsverbanden daarin geholpen hebben.

woensdag 20 januari 19.00 uur / Foam Amsterdam Keizersgracht 609

Waarschijnlijk wist je het al, maar voor wie het niet wist: morgen de opening van de tentoonstelling quickscan #1 in het Nederlands Fotomuseum (NFM) in Rotterdam. Om de vier jaar wil het NFM een impressie geven van de hedendaagse fotografie en stelt daarbij vragen als bijvoorbeeld: kan een foto ook een performance, collage of installatie zijn?

Bij de eerste editie is het werk van 25 fotografen en kunstenaars (wat is het verschil voor een fotografiemuseum?) te zien. Werk dat of niet eerder vertoond is of niet ouder is dan 2 jaar.

Hans Kemna, een bekende fotografieverzamelaar, opent de expo om 17.00 uur. Om 15.00 uur is er echter ook de mogelijkheid om fotografen te ontmoeten en ze het hemd van het lijf te vragen. Je kan daar ook de catalogus verkrijge, vormgegeven door Hans Gremmen, samengesteld door Frits Gierstberg, hoofd tentoonstellingen NFM.

Quickscan nl#01 bevat werk van: Michael Anhalt/Meike Eggers, Kim Boske, Club Donny, Fw:, Rob Hornstra/ Arnold van Bruggen, Anouk Kruithof, Lucia Nimcova, Paulien Oltheten, Jaap Scheeren, Kim Bouvy, WassinkLundgren, Orna Wertman, Luuk Wilmering, Martine Stig, Katja Mater, Eva- Fiore Kovacovsky, Melanie Bonajo, Andrea Stultiens, Petra Stavast, Awoiska van der Molen, Bas Fontein, Wytske van Keulen, Jan Adriaans.

tip: “Jonge lichting werkt radicaal met beeld”, kort interview met Frits Gierstberg over quickscan in de Volkskrant.
tip 2: recensie Merel Bem in de Volkskrant over Nicolas Nixons foto’s van zijn vrouw en haar zussen. Nicolas Nixon. The Brown Sisters 1975 – 2010 uit de collectie van FUNDACION MAPFRE morgen geopend bij het NFM.