FRI MAY 21 '10 | JONA DEKKERHET CLICHé-GOOI VAN BERT VERHOEFFbert verhoeff / fotoboeken / Rijd op een mooie lentemiddag een paar uur rond door de rijkste streek van Nederland, het Gooi, en je volgt zonder moeite de blik van Bert Verhoeff. De (ex-) Volkskrant-fotograaf was zo gefascineerd door zijn nieuwe woonstreek, dat hij het fotoboek ‘Bij ons in het Gooi’ maakte. De verrassing van rondkijken met het boek in de hand zit hem vooral in de bevestiging: het Gooi is écht zoals de clichés ons vertellen, en bovendien zoals Bert Verhoeff het vastlegde!

Burberry
Grote villa’s met gloednieuwe rieten daken doemen op in Blaricum en Laren. Ze liggen inderdaad verscholen achter gladgeschoren heggen. Overal zie je net als Verhoeff winkelende Gooische vrouwen in Burberry-rokken met bijpassende sjaaltjes en Gooische hondjes, terrassen vol bezonnebrilde mensen die witte wijn met ijs drinken (op een werkdag), om de paar minuten een rijdt er auto met open dak voorbij. Uiteraard draagt de man achter het stuur een blouse met sjaaltje op rode broek. Ongetwijfeld liggen de golfclubs achterin. Zelfs de schapen die in Bert Verhoeffs boek midden door Laren marcheren, zijn binnen no time gespot.

Menselijke komedie
Die bevestiging van de clichés zijn wel grappig, maar ook de zwakte van Verhoeffs boek, dat in sommige foto’s iets achteloos heeft, iets gemakkelijks. De ‘menselijke komedie’ waar de fotograaf naar op zoek is, ligt in het Gooi bijna te veel voor het oprapen. Bert Verhoeff is dan wel een kundig fotograaf, sterk in compositie, een echte observator, maar in het tijdperk waarin iedereen met zijn mobieltje haarscherp een rijkeluiszoontje in een cabrio kan fotograferen, wil je van een fotograaf méér dan alleen de meest voor de hand liggende beelden. Bert Verhoeff geeft het notabene in zijn voorwoord toe, dat hij met een lijstje clichés op zoek is gegaan naar het Gooi: Gooische vrouwen, Gooise mannen, Gooise hondjes, Gooise BN’ers, et cetera. Afwijkende beelden krijg je godzijdank óók, mondjesmaat.

Stel bejaarden
Bert Verhoeff noemt zichzelf in zijn voorwoord een ‘straatfotograaf’, een ras dat volgens hem bijna is uitgestorven. Hij is niet zoals de jongere generatie op zoek naar een concept, om daar vervolgens beelden bij te maken. Nee, hij fietst graag wat rond en ziet wat er op zijn pad komt. Liefst ontdekt hij verrassende beelden met tegenstrijdige elementen, zoals op een enkele foto in zijn boek het naar voren komt. Een stel bejaarden zit gemoedelijk een kopje koffie te drinken op een begraafplaats, mét picknickmand en witte plastic stoelen. Of een grijzende man op een luchtbed in de Gooise natuur. Gooise moeders in joggingpak. Het zijn dit soort foto’s waar het talent van Bert Verhoeff het best tot zijn recht komt: hij heeft geduldig geobserveerd en een verrassend moment haarscherp gevat, zoals hij ook als persfotograaf deed.

Reaguurders
De citaten over het Gooi die hij in het boek kopieert van voorbijgangers, uit het NRC Handelsblad en van het internet, laten zien welke beelden hij – jammer genoeg? – niet heeft vastgelegd: reaguurders op autoblog.nl, die speciaal naar het Gooi komen om mooie auto’s te spotten. Of dames die een tour maken langs huizen van BN’ers, met de hoopvolle verwachting dat Linda de Mol ze wel uit zal nodigen voor een kopje thee. Dat waren nog eens beelden geweest, denk je als je het leest.
Eigenlijk voldoet Verhoeffs boek aan Gooise normen: keurig, gelikt, koketterend met de plaatselijke rijkdom en op een enkel verrassend moment na, precies zoals je het verwacht.