MON JUL 19 '10 | LOTTE TEN VOORDEEINDEXAMENRECENSIE: ARTEZ | AKI ENSCHEDEeindexamen / Terwijl de academies in de Randstad om het hardst wedijveren om zo goed mogelijk aan te sluiten bij het bestaande aanbod in de grote musea, lijken in Enschede de studenten zich minder aan te trekken van de ratrace. Het resultaat is behoorlijk vrij en eigenzinnig werk, opvallend minder publicaties en minder dure uitvoering van de prints. ArtEZ is een kleine kunstacademie bovendien. Een verademing na de veelheid van met name de academies in Den Haag en Amsterdam.

Toch is het ook in Enschede de bedoeling dat de studenten verankerd raken in de culturele gemeenschap van de stad en vervolgens het land en de rest van de wereld. Het is ook daarom dat de eindexamenkandidaten van de Aki in Enschede hun werk -voor het eerst dit jaar- tentoonstellen in de verschillende culturele instellingen die de stad rijk is. De kunstacademie wil er heel duidelijk een functie vervullen. De keuze om buiten de muren van de academie een tentoonstelling te realiseren sluit dan ook aan bij de wens zich te een plek te veroveren naast die culturele instellingen. Een verhuizing naar een monumentaal fabrieksgebouw aan de ‘Cultuurmijl’ is een volgende stap in die richting.

Art & crossmedia design

Mijn bezoek voert me eerst naar museum Twentse Welle -het Arendsmanhuis was eigenlijk niet open vandaag maar ik mag om 12 uur terugkomen om de tentoonstelling te bekijken- waar een aantal studenten van de afdeling Art & Crossmedia Design hun werk toont. Een handjevol studenten koos voor fotografie, waarvan met name twee de tocht door de merkwaardige entourage van het museum waard zijn.

Tussen de kakofonische opstelling van weefmachines, fossielen en touchscreens, presenteert Silvia Ardesch haar boek ‘wit bord blauwe letters’. Ardesch is afkomstig uit een gehucht bij Ommen en contempleert middels het boek over de verschillende tussen het wonen in een gehucht en een stad. Het is een persoonlijk relaas, zonder zoetzappig te worden. Journalistieke beelden wisselt ze af met portretten en relevante quotes over politiek en gemeenschapszin.

Svenja Hemke realiseerde voor ‘Die Helden’ maarliefst zeven boeken. Foto’s van haar vader’s jeugdvrienden –vrijgevochten mannen met motoren- vormden de aanleiding voor zeven ‘portretten’ waarin ze archiefmateriaal aanvult met een actueel portret, foto’s van hun leven nu en een interview. Het sterkste onderdeel is misschien wel boek zeven over de overleden Stoni. Geen portret maar een foto van de boom waar hij graag onder lag. De pagina’s die in de andere boeken worden opgevuld door actuele foto’s en tekst zijn leeg gelaten. Hoewel het project op de rand van het cliché balanceert, geeft het geheel toch een amuserend en soms schrijnend beeld van een groepje oude rockers en hoe die zich wel of niet later alsnog hebben aangepast aan wat de maatschappij van hen verwacht.

Academiegevoel

De expositie in het Arendsmanhuis (woning en atelier/expositieruimte van beeldend kunstenaar Adrie Arendsman) is wat vol, maar dat draagt wel bij aan het academie-gevoel. Een opvallend aantal projecten gaat over verlangen: verlangen naar een langzamer leven (Kathrin Tschirner), aandacht voor de humor in alledaagsheid (Sander van Wettum), naar aandacht voor de medemens (Talat Ornek), verlangen naar schoonheid (Victoria Nikolova) en alle regels aan je laars lappen.

Daniela Tränkle schuift alle tafelmanieren opzij voor haar serie ‘Don’t play with the meat..’. Achter heftig spiegelend perspex (het zou een vitrine in de supermarkt kunnen zijn) is een viertal foto’s te zien waarin personages onorthodoxe verbanden met vlees aangaan. Een masker van gehakt doet mijn maag wat kreunen en ook het gebruik van photoshop is iets te duidelijk toegepast. Maar dan: een naakt meisje staat in een veld met bloeiend koolzaad. Een roze strikje met daarop een doodskop in heur haar, onder haar linker borst een tatoeage van een hart met daarbij in krullende letters ‘papa’. Met de ogen dicht drukt ze liefdevol een geplukte kip tegen haar wang. Een briesje strijkt langs haar lichaam, ze heeft kippenvel.

Even verderop hangt nog een serie van Tränkle. Close-ups van het onderlijf van haar geliefde: ik realiseer me dat ik nauwelijks nog naakt heb gezien in de verschillende tentoonstellingen. Een prettige mix van gêne en enthousiasme overvalt me.

Eerder documentair van aard zijn de projecten van Medea Huisman en Nick Grossmann. Grossmann bracht de ontmantelde polaroidfabriek (in Enschede) in beeld, o.a. tijdens ‘The Impossible Project’. (Lees er hier meer over) Een ontnuchterend verslag over omstandigheden rond de geliefde film.

Het werk van Camilla Bishti, ten slotte, laat zich niet makkelijk in een hokje duwen. Haar beeldtaal doet denken aan Bauhaus en het werk van Alexander Rodchenko, maar ook het kosmologische model van Matt Mullican schiet door mijn hoofd. ‘A Diagram’ is haar antwoord op een zoektocht naar een taal waarin zij zich zonder moeite verstaanbaar kan maken aan iedereen. Geometrische vormen met daarin foto’s van dierbaren of mensen die ze aardig vind (staat bijvoorbeeld voor eeuwige liefde). Enerzijds bestaat die taal uit een heldere formule die op alle situaties toepasbaar is, anderzijds is het zo schematisch dat het voor alle interpretaties open staat en waardoor de ‘lezer’ ervan zich nooit hoeft af te vragen of hij wel de juiste sleutel bezit. Naast haar presentatie van fotowerken ook een sculptuur: een piramidevorm die een pallet doorboord: wiskunde doorbreekt alle barrières? Voor het krantje dat haar werk begeleidt, zocht ze het snijvlak tussen literatuur en beeld. Camilla Bishti geeft duidelijk te kennen niet bang te zijn haar grenzen en die van het medium te verkennen en op te rekken tot ze haar als een handschoen passen. Zou dit het antwoord zijn op de vraag om een universele taal? Het nieuwe Esperanto?


De tentoonstellingen zijn nog tot en met 1 augustus te zien. Hier vind je alle informatie. Op de locaties zelf liggen passe-partouts met een plattegrond en een overzicht van welke afdelingen waar te zien zijn. De locaties liggen allemaal in de nieuwe wijk Roombeek, die is gebouwd op de site waar in 2000 de vuurwerkramp plaatsvond. De wijk zelf is een kunststuk van architect Pi de Bruijn. De VVV biedt zelfs architectuurrondleidingen aan.