DUTCH-DOC - PORTAL FOR DOCUMENTARY PHOTOGRAPHY

HOLLANDSE VERHALENVERTELLERS IN ROME

Mon, 26 Sep 2011 22:24:00 +0200

Een van de tentoonstellingen op het internationale festival Fotografia in Rome (23 september - 23 oktober 2011) is New Dutch Storytellers, gecureerd door fotograaf Rob Hornstra. Hij laat hierin zien hoe zijn eigen werk wordt beïnvloed door dat van jonge Nederlandse documentairefotografen. Te zien is het werk van de recent afgestudeerde fotografen Anna Dasovic, Anne Geene en Willem Popelier. Alledrie hebben ze hun eigen manier van visual storytelling, en alledrie waren ze dit jaar - evenals Rob Hornstra zelf - genomineerd voor de Dutch Doc Award. De projecten van Hornstra en Popelier haalden het tot de shortlist.

Op de website van het festival licht Hornstra toe hoe hij zich laat inspireren door de innovatieve manieren waarop de nieuwe lichting fotografen hun verhalen vertelt. En op de valreep stelt hij nog het begrip fotofestival aan de kaak.

OVER MULTIMEDIA EN DE TOEKOMST VAN DE FOTOGRAFIE

Fri, 09 Sep 2011 15:00:00 +0200

PhotoStories op festival Noorderlicht vindt plaats op 9, 10 en 11 september aan de Academie Minerva in Groningen.
Met een presentatie, miniworkshops en een debat. Het gehele programma is gratis toegankelijk.

Het sluitingsdebat op zondag van 16:00 - 18:00 staat in het teken van de toekomst van de fotograaf. Ligt die toekomst in multimedia- en interactieve producties? Deelnemers zijn fotograaf Kadir van Lohuizen (NOOR), multimediaproducent Bjarke Myrthu (Storyplanet), Caspar Sonnen (IDFA DocLab), redacteur Arno Haijtema (Volkskrant) en fotoredacteur James Wellford (Newsweek). Het gesprek wordt geleid door Lars Boering, directeur van de FotografenFederatie.

PhotoStories

VERVOLG PHOTOSTORIES TIJDENS NOORDERLICHT

Sun, 14 Aug 2011 14:00:00 +0200

PhotoStories vindt na de eerste bijeenkomst in mei dit jaar een vervolg in Groningen. Begin september wordt tijdens Noorderlicht weer stilgestaan bij het nut en de noodzaak van het gebruik van multimedia voor fotografen. Geïnteresseerden kunnen een lezing bijwonen van Bjarke Myrthu (Storyplanet) of deelnemen aan workshops onder leiding van Henrik Kastenskov (Bombay Flying Club) en Bjarke Myrthu op 10 en 11 september.

De drie winnende deelnemers aan de masterclass in mei presenteren op 11 september het resultaat van de vervolg-masterclass die zij in Groningen volgen.
Diezelfde avond wordt er gedebatteerd over wat het maken van multimediaproducties voor fotografen betekent. Gespreksleider is Lars Boering (fotografenfederatie), deelnemers aan het debat zijn onder andere fotojournalist Kadir van Lohuizen (NOOR) en producent Bjarke Myrthu (Storyplanet).

PhotoStories is een samenwerkingsverband van IDFA DocLab, het Nederlands Fotomuseum, Noorderlicht, Paradox, PhotoQ en Jenny Smets. De activiteiten worden voor een groot deel gefinancierd door het Fonds voor Beeldende Kunsten, Vormgeving en Bouwkunst (BKVB).

Meer informatie over PhotoStories is te vinden op www.photo-stories.org
Een uitgebreider programma van de activiteiten in september staat op PhotoQ .

DUTCH DOC BEZOEK

Thu, 07 Jul 2011 10:00:00 +0200

HENK WILDSCHUT WINT DUTCH DOC AWARD MET ‘SHELTER’

Sun, 12 Jun 2011 10:00:00 +0200

Documentair fotograaf Henk Wildschut (44) heeft zaterdag de Dutch Doc Award 2011 gekregen voor zijn project Shelter. Met grote volhardendheid heeft de fotograaf jarenlang de geïmproviseerde hutjes en tentjes van illegalen gefotografeerd door heel Europa. De prijs van 20 duizend euro is in Utrecht uitgereikt door Ronald Plasterk, oud-minister van Cultuur tijdens de Dutch Doc Days, een nieuw festival over documentaire fotografie.

In Shelter richt Wildschut zijn camera niet op de economische vluchtelingen zelf, maar op hun tijdelijke schuilplaatsen, de shelters. Vooral naar Calais, waar illegalen soms maandenlang bivakkeren in de hoop de oversteek naar Engeland te maken, keerde Wildschut vaak terug. Hij was verrast door de inventiviteit en soms zelfs esthetische kwaliteit van de zelfbouwhuisjes, die veelal in schril contrast staat met de wanhoop van de situatie waarin de vluchtelingen verkeren.
De jury koos Wildschut uit zes genomineerden als kandidaat voor de Dutch Doc Award, die geldt als belangrijkste prijs voor Nederlandse documentaire fotografie. Juryvoorzitter Plasterk roemde in zijn toespraak ‘de spanning die Wildschut in Shelter oproept tussen esthetiek en ethiek”.
De onderscheiding is vorig jaar voor het eerst uitgereikt en is een initiatief van het Fonds voor beeldende kunsten, vormgeving en bouwkunst.
Van de genomineerden kregen twee projecten een eervolle vermelding. Lost Track van Raoul Kramer en __en Willem van Willem Popelier. Het eerste is een reis langs sporen van de oude Birmaspoorlijn die door dwangarbeiders onder Japanse bezetting in de Tweede Wereldoorlog is aangelegd. __en Willem is een aangrijpend persoonlijk verslag van een jeugd waarbij een eeneiige tweeling gescheiden opgroeide.
De drie gehonoreerde projecten verraden de breedte van Nederlandse documentaire fotografie. Wildschut was gefascineerd dat de verborgen wereld van de illegale migranten in het rijke westen. Kramer werkte als nieuwsfotograaf in het Midden-Oosten, toen hij behoefte kreeg om het verhaal te fotograferen dat zijn opa, dwangarbeider bij de spoorlijn, hem als kind had verteld. Voor Popelier was het onontkoombaar dat hij zijn gelittekende familiebanden toonde, wat in het boek zichtbaar wordt doordat veel van de portretten zijn afgeplakt omdat een deel van de familie niet wilde meewerken.

DOCUMENTAIRE?

Thu, 09 Jun 2011 18:00:00 +0200

Met Open vizier kijken

Door Frank van der Stok

Frank van der Stok schrijft als bijdrage aan de PhotoQ Discussie over documentaire fotografie een interview met filmer Jan Dietvorst, van wie tijdens de Dutch Doc Days films zijn te zien die hij maakte met Roy Villevoye. Dietvorst: ‘Er ligt voor de toeschouwer ook een (eigen) verantwoordelijkheid, zoniet zelfredzaamheid voor het oprapen om de losse eindjes aan elkaar te verbinden en er iets moois of betekenisvols uit te distilleren.’

Het gezamenlijke werk van beeldend kunstenaars Roy Villevoye en Jan Dietvorst bestaat uit films die zijn samengesteld uit documentair materiaal. Hun opmerkelijke kijk op de voormalige slagvelden van de Eerste Wereldoorlog in Noord-Frankrijk en de cultuur van de Asmat-papoea’s in het tropisch regenwoud van voormalig Nederlands Nieuw Guinea komt onder andere tot stand door het (herhaaldelijk) portretteren van bijzondere mensen in die gebieden. De makers gaan daarbij met nadruk voorbij aan de gangbare journalistieke methode van een duidende geschiedschrijving. In de wijze waarop het verleden in hun werk wordt voorgesteld blijken het mythische en het banale als gelijkwaardige componenten naast en door elkaar heen te bestaan. Een achterliggende gedachte daarbij is dat herinneringscultuur en ‘oral history’ minstens zulk belangwekkend bronnenmateriaal voor cultuurgeschiedenis kan opleveren als de wetenschappelijk gefundeerde geschiedschrijving. De vraag in welke existentiële behoefte de bemoeienis van de geportretteerden met het verleden voorziet, dringt zich bij het zien van hun films voortdurend op. Villevoye en Dietvorst leiden de toeschouwer door een meeslepend verleden langs ogenschijnlijk onaanzienlijke gebeurtenissen, toevallige omstandigheden en onvermoede openbaringen.
Met Jan Dietvorst had ik een nader gesprek over zijn ruimdenkende visie op de aard van de documentaire. Ik wilde graag een aantal opvattingen uit zijn mond optekenen. Wellicht draagt het bijdragen aan de nodige begripsbepalingen voor het documentaire discours.

Dietvorst: “De oorsprong van de documentaire beeldmaker ligt verankerd in de journalistiek; een activiteit die er in essentie op gericht is om aan waarheidsvinding te doen. De documentaire deelt dat met de journalistiek, met dien verstande, dat de documentaire meer beschouwend en opiniërend van aard is, daar waar de journalistiek meer gericht is op de getuigenis van de actualiteit. Voor mij is de vraag of iets ‘waar’ of ‘echt’ is niet relevant. Het duidt meteen het cultuurverschil met de beeldend kunstenaar, die niet vanuit die premisse te werk gaat. Omdat ik het in de realiteit zoek, en niet in de fictie, verhoud ik mij – om met Roy te spreken – liever tot het ‘waarachtige’ dan tot de ‘het ware’.”

“De beginselen van een documentaire regime kenmerken zich natuurlijk ook op andere vlakken dan op grond van die authenticiteitskwesties; in welke context komt het werk te functioneren? Maar ook hebben zaken als ‘vormdwang’, een ideologisch gekleurd streven naar een uitkomst, het aanreiken van een conclusie, een suggestie voor de oplossing van een probleem of schuldvraag en de herleidbaarheid van de feiten allemaal in wisselende mengverhoudingen invloed op het eindresultaat.
Don’t get me wrong: je hoeft beslist geen beeldend kunstenaar te zijn om tot zinvolle en betekenisvolle inzichten te kunnen komen, maar de ongebonden positie van de beeldend kunstenaar maakt alleen dat hij vrijelijker met de mogelijkheden van het documentaire genre kan omspringen. En zelfs al maken wij in onze films soms gebruik van de conventies die daar in functioneren (zoals een verloop, een zekere verteltrant en een plot): er gaat geen enkele bedoeling van uit.”

“Ik ben gefascineerd door de mens achter de maker. Ik ben bijvoorbeeld nieuwsgierig naar Geert van Kesteren, naar de ongekende directheid van zijn onvooringenomen, open blik. Of Diane Arbus: wie is zij nu eigenlijk? Alsof je via haar ogen zou willen meekijken naar haar zienswijze van de wereld. Roy zegt het anders: ’ik doe feitelijk verslag van mijn leven in relatie tot de anderen om mij hee’.”

“In beeldend opzicht zoeken we het in het verrassingseffect, omdat van te voren niet bekend is wat de volgende scene zal zijn. Het is in die zin ongericht, omdat er geen boodschap is waar we naar toe werken. Wanneer je op een intuïtieve, impressionistische en onvooringenomen manier kunt reflecteren op je onderwerp, dan wil je hooguit dingen vanuit een propositie kunnen aanstippen. Ergens proberen we natuurlijk ook eerst vanuit een groter beschouwend overzichtsperspektief de dingen in hun volledige samenhang te overzien. Maar pas als je dat ook weer kunt loslaten wordt het deel van een belangrijk proces. Je moet sommige dingen eerst in zijn volle hevigheid gezien of ervaren hebben voordat je er nieuwe zinnige vragen over kunt opwerpen - want antwoorden geven we niet.”

“Niets ten nadele van de documentaire, maar ik probeer de doelmatige aanpak waardoor het aangedreven wordt te vermijden. In lijn daarmee ga ik ook een rechtlijninge redeneertrant uit de weg. Ik beschouw de wereld als bestaande uit onnoemlijk veel paralelle universums, waarlangs wij proberen te schakelen en waartussen we soms dwarsverbanden proberen te leggen . Dat leidt er ook toe dat onze films meer zijn op te vatten als een stapeling die nét niet instort dan als een reeks aaneengeschakelde scenes. Het draait om de gelijktijdigheid en om het samenbrengen van verschillende grootheden. Toeschouwers sturen we bij wijze van spreken het riet in, maar voor zover ik weet nooit op zo’n manier dat het kan omslaan in onnavolgbare vrijblijvendheid. Integendeel; er ligt voor de toeschouwer ook een (eigen) verantwoordelijkheid, zoniet zelfredzaamheid voor het oprapen om de losse eindjes aan elkaar te verbinden en er iets moois of betekenisvols uit te distilleren.”

“In onze trilogie (Winter Prayers, The Scrap-Iron Age en War is Over) volgen we de wonderlijke manier waarop enkele individuen hun gehele ziel en zaligheid verbinden aan de onaanzienlijke sporen en restanten van WOI. Het lijkt voor hen de enige manier om boven zichzelf uit te stijgen - naar mijn smaak een behoorlijk mythomane bezigheid. Dat interesseert me mateloos. Zelf zien zij dat overigens helemaal niet zo; zij legitimeren het voor zichzelf door vol te houden dat ze handelen uit naam van de vrede (whatever that may be). Wij lopen vaak aan tegen stigmatiserende beeldvormingskwesties; Roy in het bijzonder krijgt nog steeds vragen op zich afgevuurd als: waarom doe jullie niks met dat neo-kolonialistisch syndroom? Alsof wij een schuldcomplex met ons mee zouden moeten torsen, die op zichzelf beschouwd hopeloos achterhaald is. In het boek Congo onderschrijft David Reijbroek dat ook; het stereotype idee dat de verhoudingen daar nog steeds in het kwalijke teken zouden staan van een neo-kolonialistisch perspectief bleek al snel door de werkelijkheid ingehaald. Ik vind het uitgesproken contra-productief om de wereld nog steeds in elkaar uitsluitende categorieën te willen bezien. Ik beschouw een tv-programma als Boer zoekt vrouw als een perverse uitwas van de opvatting dat het leven op het platteland het zinnebeeld van eerlijkheid en harmonie zou zijn, terwijl het – cru gezegd - een projectie van de stadsbewoner is die simpelweg zijn regressieve sentimenten uitstort over de plattelandsbewoner.”

“Misschien dat ik daarom iemand als Renzo Martens ook zo waardeer. Ik ben gefascineerd door de denktrant van een maker die het misplaatste cliché van het slachtofferschap radicaal omkeert door in een vluchtelingenkamp in Tsjetjenië te vragen: “wat vind je nou eigenlijk van mij?” Door de omdraaiing openbaart zich een een andersoortige menselijke verhouding van een ontwapendende schoonheid, die je mensbeeld weer voor even op scherp stelt en herijkt. Het maakt je ook bewust van het feit dat het één bestaat bij de gratie van het andere en dat alles in die zin ook omkeerbaar is. Dingen die zichzelf in stand houden zijn er ook om te worden doorbroken! Je ziet het ook bij de Asmat; die zijn net zo exploitatie-gericht als de westerling. Er wordt niet alleen gebedeld, er wordt ook aan je getrokken, wat gesjord, geduwd. Dat is prettig, want door die medemenselijkheid zijn het vooral mensen. Dan raak je met iemand in een herkenbare economische verhouding. Te moeten denken in categoriën als ‘jullie zijn arm’ en ‘wij zijn rijk’ levert namelijk een inproductieve situatie op. Door te kunnen denken in ‘diensten verrichten voor elkaar’ verhoudt je je ook wezenlijk tot elkaar. Overeenkomstige behoeftes in de omgang maakt mensen evenwaardig, anders zit je – bij wijze van spreken - in een dierentuin. Iedereen zou eens echte armoede moeten meemaken om dat te ondervinden.”

“Ik denk dat ons werk grootse thema’s aansnijdt door het onaanzienlijke uit te vergroten; we volgen obsessieve individuen, die aan de hand van roestige scherven de herinnering aan de Eerste Wereldoorlog levendig willen houden. Ik zie daarbij enige parallellen met het filmwerk van Werner Herzog, die – op een heel andere manier – zich ook met eenlingen bezighoudt. Het zijn de freaks, die zich op de een of andere manier willen vereenzelvigen met de grootsheid van de natuur of zich in ieder geval tegen de verdrukking in willen onttrekken aan de simpelste conventies. Hij doet je realiseren dat de mens een anomalie is, een wezen dat hier eigenlijk niet thuishoort. Zijn films maakt hij met hele vrije middelen, soms conventioneel (gliders, helicoptershots, panoramische opnamen), soms onconventioneel (krankzinnig bombastische of juist lichtvoetige muziek, slecht getimede voice-over en zo meer). Hoe dan ook waardeer ik hem in de ruimste zin om zijn synthetiserende visie.”

“Wellicht dat ons werk als filmische essays is op te vatten. Het ligt in de aard van het essay besloten niet te zeer te willen denken in categorieën die elkaar uitsluiten. Laten we proberen niet consequent te denken en laten we het bestaan van twee of meer elkaar tegensprekende grootheden aanvaarden en omarmen; conflictuerende modellen prikkelen de geest. In het alledaagse intermenselijke verkeer is het ‘uitsluitende’ juist heel belangrijk, omdat je dan weet wat je aan iemand hebt. In de vrije kunsten kun je je meer permitteren; Rudi Fuchs zei al over de controversiële Pier Paolo Pasolini dat hij het van kunstenaars heel goed kan velen als ze inconsequent zijn (bij hem bewoog zich dat tussen ideologie, pornografie, burgerlijkheid, anti-burgerlijkheid en hedonisme). Ons wordt daarbij een spiegel voorgehouden. Daar treedt de eigen verantwoordelijkheid van de kijker ook het best in werking.”

–

Jan Dietvorst is tweemaal te gast tijdens Dutch Doc Days (in gezelschap van Roy Villevoye). Zaterdag 11 juni om 15.00 uur bij De onvoltooide Groote Oorlog in het auditorium van het Centraal Museum en maandag om 13.00 – 16.00 uur met de gehele trilogie over WOI in het Louis Hartlooper Complex.

Meer informatie: www.dutchdocaward.nl De discussie op PhotoQ: www.photoq.nl

MARCELO BRODSKY OP DE DUTCH DOC DAYS

Mon, 06 Jun 2011 15:08:00 +0200

WINNAARS MASTERCLASS MULTIMEDIA STORYTELLING

Tue, 24 May 2011 11:08:00 +0200

Drie dagen lang hebben de deelnemers aan de masterclass ' Multimedia Storytelling for photographers' snoeihard gewerkt aan een trailer van hun project, onder begeleiding van Bombay Flying Club.
De drie winnaars zijn Ilvy Njiokiktjien, Dirk Jan Visser en Ilse Frech. Een eervolle vermelding ging naar Jan Dirk van den Burg.

De jury bestond uit Adrian Kelterborn (Magnum In Motion), Henrik Kastenskov (BFC), Jenny Smets en Iris Sikking (Paradox

GENOMINEERDEN DUTCH DOC AWARD IN CENTRAAL MUSEUM EN CATHARIJNECONVENT

Tue, 24 May 2011 00:00:00 +0200

SHOWCASES, WORKSHOPS, EEN MASTERCLASS EN HEEL VEEL WEBDOCU'S

Mon, 23 May 2011 20:15:00 +0200